Gümülcine, 23 Ekim 2026.
İskeçe Bağımsız Milletvekili Hüseyin Zeybek, yurt dışındaki tersanelerde çalışan Yunanistan vatandaşlarının karşı karşıya kaldığı ağır vergi yükünü Meclis gündemine taşıdı.
Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanına sunduğu soru önergesinde Zeybek, bu çalışanların gelirlerinin %44’e varan oranlarda vergilendirilebildiğine dikkat çekerek, denizcilere (Ticaret filosunda görev yapan personel) uygulanan %10 ve %15’lik indirimli vergi oranlarından tersane işçilerinin de yararlanmasını talep etti.
Ayrıca yurt dışında ödenen vergilerin etkin biçimde mahsup edilmesini, kira, konaklama ve ulaşım giderlerinin vergiden düşülmesini ve çifte konut yükü taşıyan çalışanlara özel kolaylıklar sağlanmasını istedi.
SORU ÖNERGESİ
Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanına
Konu: “Yurt dışındaki tersanelerde çalışan Yunanistan vatandaşlarının karşı karşıya kaldığı yüksek vergi yükü – Ticaret filosunda görev yapan personel ile eşit vergilendirme koşullarının sağlanması ve yurt dışındaki çalışma ve yaşam giderlerinin vergi matrahından düşülmesi ihtiyacı”
Çok sayıda Yunanistan vatandaşı, daha iyi mesleki ve ekonomik imkânlar elde edebilmek amacıyla Avrupa Birliği üyesi ülkelerde ve üçüncü ülkelerde bulunan tersanelerde, gemi inşa ve onarım işletmelerinde ve sanayi tesislerinde çalışmaktadır.
Bu kişiler çoğunlukla kaynakçılar, boru tesisatçıları, boya, metal işçileri, montaj ustaları ve diğer teknik alanlarda uzmanlaşmış nitelikli çalışanlardan oluşmaktadır. Söz konusu çalışanlar, ailelerinden uzakta, çoğu zaman son derece ağır ve tehlikeli çalışma koşulları altında görev yapmaktadır.
Bu çalışanlar, uluslararası gemi inşa ve sanayi faaliyetlerine önemli katkılarda bulunmalarına rağmen, elde ettikleri net geliri ciddi ölçüde azaltan yüksek vergi yüküyle karşı karşıya kalmaktadır.
Sorun iki temel boyutta ortaya çıkmaktadır.
Birincisi, Avrupa Birliği ülkelerinde elde edilen çalışma gelirlerinin Yunanistan'da yüksek oranlarda vergilendirilmesidir. Yunanistan vatandaşı birçok çalışan, vergi ikametgâhını ve aile konutunu Yunanistan'da koruyarak yurt dışındaki tersanelerde çalışmaktadır. Bu kişilerin gelirleri, Yunanistan'da vergilendirmeye tabi olduğunda, uluslararası vergi anlaşmaları ve yurt dışında ödenmiş olabilecek vergiler dikkate alınarak, 2026 vergi yılından itibaren en yüksek dilimde %44'e ulaşan artan oranlı genel gelir vergisi tarifesine göre vergilendirilmektedir. Bunun yanı sıra çalışanlar, yurt dışındaki yüksek konaklama, ulaşım ve yaşam giderlerini karşılamak zorunda kalırken, Yunanistan'daki ailelerinin geçimini de sağlamaya devam etmektedir.
İkincisi, Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde hâlihazırda vergilendirilmiş gelirler üzerinden ek vergi yükü doğmasıdır. Çalıştıkları ülkede vergi ödeyen kişiler, Yunanistan'da vergi mukimi olmaya devam etmeleri hâlinde, aynı gelirlerini Yunanistan'da da beyan etmekle yükümlüdür. Her ne kadar 4172/2013 sayılı Kanun'un 9. maddesi yurt dışında ödenen vergilerin mahsubunu öngörse de Yunanistan'da hesaplanan verginin daha yüksek olması durumunda ek vergi ödeme yükümlülüğü ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca, yurt dışında ödenmiş vergilerin tanınmasına ilişkin işlemler, çalışanlar açısından ilave idari ve ekonomik güçlükler yaratmaktadır.
Öte yandan, Ticaret Filosu'nda görev yapan denizciler özel ve avantajlı bir vergi rejimine tabidir. 4172/2013 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, ticaret filolarında Üst Düzey Personel gelirleri %15, alt kademe mürettebatın gelirleri ise %10 oranında, diğer gelirlerden bağımsız olarak vergilendirilmektedir. Buna karşılık, yurt dışındaki tersanelerde çalışan kişiler, benzer derecede ağır ve tehlikeli çalışma koşullarına ve ailelerinden uzun süre ayrı kalmalarına rağmen, eşdeğer bir vergilendirme uygulamasından yararlanamamaktadır.
Temel hedef, yurt dışındaki tersanelerde ve gemi inşa-onarım sektöründe çalışanların vergilendirme koşullarının Ticaret Filosu'nda görev yapan denizcilerle eşitlenmesidir. Bu doğrultuda, açık ve nesnel kriterler çerçevesinde, denizcilere uygulanan %10 ve %15 oranlarına karşılık gelen indirimli vergi oranlarının söz konusu çalışanlar için de uygulanması amaçlanmaktadır.
Bununla birlikte, yurt dışında çalışmaktan kaynaklanan gerçek ve belgelendirilebilir giderlerin vergiye tabi gelirden düşülebilmesi imkânı da değerlendirilmelidir. Bu giderler arasında işveren tarafından karşılanmayan kira, barınma ve konaklama masrafları, uçak ve diğer ulaşım biletleri, seyahat giderleri ve çalışmanın gerektirdiği diğer zorunlu harcamalar yer almaktadır. Özellikle birçok çalışanın biri Yunanistan'da, diğeri çalıştığı ülkede olmak üzere iki ayrı konutun giderlerini karşılamak zorunda kalması, aile bütçelerine ciddi bir ek mali yük getirmektedir.
Söz konusu giderlerin gerekli belgelerle kanıtlanması koşuluyla vergi hesaplamasında dikkate alınması, çalışanların üzerindeki vergi yükünü önemli ölçüde hafifletebilir. Bu uygulama, indirimli vergi oranlarının hayata geçirilmesine tamamlayıcı veya alternatif bir çözüm oluşturabilir.
Anayasa'nın 4. maddesinin 5. fıkrasında güvence altına alınan vergilendirmede eşitlik ve mali güce göre vergilendirme ilkeleri doğrultusunda, daha adil bir vergi sisteminin değerlendirilmesi gerekmektedir. Böyle bir düzenleme, yurt dışında çalışmanın kendine özgü koşullarını dikkate almalı, aşırı vergi yükünü hafifletmeli ve yurt dışında hâlihazırda ödenmiş vergilerin etkin biçimde mahsup edilmesini güvence altına almalıdır.
Yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda, ilgili Bakana aşağıdaki sorular yöneltilmektedir:
1. Hükümet, yurt dışındaki tersanelerde ve ilgili sanayi tesislerinde çalışan Yunanistan vatandaşları için, Ticaret Filosu'nda görev yapan denizcilere uygulanan oranlara karşılık gelen %10 ve %15'lik vergi oranlarını içeren özel bir vergilendirme rejimi oluşturmayı düşünüyor mu? Düşünmüyorsa bunun gerekçeleri nelerdir?
2. Avrupa Birliği ülkelerindeki tersanelerde çalışarak gelir elde eden ve aynı zamanda Yunanistan'daki vergi mukimliği statüsünü koruyan çalışanların vergi yükünü azaltmak amacıyla hangi önlemlerin alınması planlanmaktadır?
3. Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde çalışan Yunanistan vatandaşlarının, yurt dışında hâlihazırda vergilendirilmiş gelirleri üzerinden Yunanistan'da doğabilecek ek vergi yükünün azaltılması amacıyla özel vergi indirimleri
getirilmesi düşünülüyor mu? 4172/2013 sayılı Kanun'un 9. maddesinin doğru uygulanması ve yurt dışında ödenen vergilerin mahsup edilmesi nasıl güvence altına alınmaktadır?
4. Yurt dışında ücretli çalışma karşılığında elde edilen ve çalışılan ülkede hâlihazırda vergilendirilmiş gelirler üzerinden, Yunanistan'da hangi durumlarda ve hangi gerekçelerle ek vergi yükümlülüğü doğmaya devam etmektedir? Bakanlık, belirli çalışan grupları açısından söz konusu vergi yükünü sınırlandıracak özel yasal düzenlemeler yapmayı değerlendirmeyi düşünüyor mu?
5. Bakanlık, yurt dışında çalışmaktan kaynaklanan kira, konaklama, bilet ve ulaşım giderleri gibi gerçek ve belgelendirilebilir masrafların vergiye tabi gelirden düşülebilmesine yönelik bir düzenleme yapmayı düşünüyor mu? Ayrıca, Yunanistan'daki aile konutlarını korurken yurt dışında ikinci bir konut bulundurmak zorunda kalan çalışanlar için özel bir vergi indirimi veya vergiden muaf tutulacak belirli bir tutar uygulanması planlanıyor mu?
İskeçe Bağımsız Milletvekili
Hüseyin Zeybek