Gümülcine, 23.07.2025

Soru önergesi

Tarım ve Gıda Bakanı ile Maliye Bakanı tarafından her yıl yayınlanan ortak bakanlık kararı (ΚΥΑ) ile, tarım ve hayvancılık beyanlarının (ΔΚ/Ε) türü ve içeriği, ayrıca özel sigorta priminin belirlenmesinde esas alınan diğer unsurlar, her ildeki ortalama üretim miktarları, bitkisel üretim ve hayvancılık ürünlerinin sigortalanabilir değerleri ile 3877/2010 sayılı yasanın 10. maddesinin uygulanmasına ilişkin diğer tüm ayrıntılar belirlenmektedir.

Bu yıl, tarım ve hayvancılık beyannameleri süreci başlamış ve 31 Temmuz’da sona erecek olmasına rağmen, ilgili ortak bakanlık kararı henüz yayımlanmamıştır. Öte yandan, bu yılki ΔΚ/Ε (tarım-hayvancılık beyannamesi) birçok önemli ve ekonomik açıdan etkili değişiklik içermektedir. Örneğin, sigorta değeri için ±%20 seçeneği kaldırılmış, ayrıca sigortalanabilir ürünlerin değerlerinde değişiklikler yapılmıştır.

Üstelik, iklim değişikliği ve kuraklık nedeniyle üretim azalmış olmasına rağmen, bu azalma ΔΚ/Ε’de yer almamaktadır. Buna karşın, birçok ürünün sigorta değerinde artış gözlemlenmiştir. Bu da, özel sigorta priminin, üretim değeri artmamış olmasına rağmen, önemli ölçüde ve yapay biçimde artmasına neden olmaktadır. Başka bir deyişle, sigortalı çiftçi, üretimi artmadığı halde daha yüksek prim ödemek zorunda bırakılmaktadır.

Yani, Hükümet adeta çiftçilerin cebine yasa dışı şekilde el uzatmakta, bunu da gerekli yasal düzenleme olmaksızın yapmaktadır. Tarıms gelirinin, iklim krizi ve hükümet politikaları nedeniyle dibe vurduğu bir dönemde, hükümet yasa dışı biçimde çiftçilerin kaynaklarını sömürmeyi tercih etmektedir.

· 2019'dan bu yana piyasanın işleyişi nedeniyle üreticilerin geliri sıfırlanmıştır.

· Üreticilerin geliri, iklim krizinin yol açtığı üretim düşüşü nedeniyle azalmıştır.

· Ürün fiyatları üretim düşüklüğü nedeniyle artarken, bu artıştan çiftçiler değil piyasa zinciri kazanç sağlamaktadır.

· Sigorta değerinde -%20 seçeneği, iklim krizinin ekonomik etkilerini azaltmak için üreticilerin elindeki son araçtır.

· Bu yılki ΔΚ/Ε sadece fiyat artışlarını içermekte, üretim düşüşlerini yansıtmamaktadır.

· Son 6 yılda beş farklı Tarım Bakanı, ELGA sigorta yönetmeliğinde değişiklik yapılacağını açıklamış, ancak bu konuda tek bir satır yazılmamıştır.

Bakan’a şu sorular yöneltilmektedir:

1. 2025 yılı ΔΚ/Ε için ortak bakanlık kararını yayımlamama tercihinin nedeni nedir? Yasal olarak gerekli olan bu karar olmadan ve sigortalıların bu değişiklikler hakkında bilgisi olmadan yapılan değişiklikler yasal mıdır?

2. ELGA sigorta yönetmeliğinde değişiklik ne zaman yapılacaktır, nasıl yapılacaktır ve bu değişiklikler, kurumun elindeki aktüeryal çalışmalara dayanacak mıdır?

3. ELGA’nın mevcut mali durumu nedir? Mevcut nakit rezervleri nelerdir ve 2025 yılına kadar gerçekleşmiş zararları karşılamak için öngörülen gelirler yeterli midir?

4. OSDΕ ve ΔΚ/Ε beyannamelerinin başından bu yana yapılan değişikliklerin, yasal dayanak (ΚΥΑ) olmadan ve üreticilere bilgi verilmeden yapılmış olmasını nasıl gerekçelendiriyorsunuz?

Soruyu soran Milletvekili: Hüseyin Zeybek